عبور از جنگل تا سبزي سبز (زنجان تا قلب گيلان )-قسمت دوم
عبور از جنگل تا سبزي سبز (زنجان تا قلب گيلان )-قسمت اول
كسي نيست بپرسد، پدر آمرزيده تو را چه به اين كارها برو تيمت را بردار و به كارت برس. اما باور بداريد اين تخريبها قلب آدمي را به درد آورده، آتش ميكشد و نميتوان به سادگي از آن گذشت. اميدوارم تا قبل از اينكه خيلي دير شود، قدري در كارهايمان زماني براي كار كارشناسي بگذاريم و به نظر اهل فن اهميت دهیم. بگذريم، بايد دل به سفر بست و غم و غصه به باد سپرد. بارش اين چند مدت باعث رشد مخمل سبز چمن در تمامي اين دنياي بكر و بيهمتا شده است.
از شهر آب بر براي رسيدن به ييلاقات شمالي بهتر است از خودروی نيسان بهره گرفت كه به همين منظور آژانسي هماهنگكننده اين كار ميباشد. از اين محل بهتر است مايحتاج سفر تهيه شود، چراكه تا استان گيلان و آخر سفر چيزي يافت نميشود. براي رسيدن به ييلاق 5/1 ساعت زمان، حدود 22 كيلومتر جاده خاكي بدفرم را بالا رفت. ابتداي راه تا رسيدن به كنار روستاي تخريب شده باكلور، مسير به علت رسيدگي به لوله آب آشاميدني آببر بهتر ولي به تدريج خراب ميشود. از كنار روستاي تخريب شده بر اثر زلزله طارم، قدري بالاتر سمت چپ به راهي ديگر برميخوريم كه با آببندي طبيعي و زيبا ميرساند كه مسير ما نيست، بلكه بايد نيستان زوزهكش يال شمالي بلند و سبز را بالا كشید و اين در حالي است كه در روبهرو مرز بين زنجان و گيلان اين خطالراس زيبا در مقابل دلربايي ميكند. با گذر از كنار درختان زيباي اُرس به انتهاي راه رسيدیم و اين درحالي است كه در راه به تعداد زيادي كبك و آخرهاي كار به گرگي خيره و خوشقامت برخورديم كه با غرور، سينه يال را پايين ميرفت و در عجب كه اين تنگ غروب به كجا چنين شتابان؟!
به ياد آور اي كبك درَي كه چون بر سرخاك من بُگذري
از محل پياده شدن از خودرو كه گردنه مانندي است خوشنما، مسير پاكوبي به جهت شمال با دو سر بالايي ملايم با چشمانداز زيبا همراه با بوي خوش دارهاي سرو و اُرس، ساعتي بعد از كمركش كوهي به نام «گيلي بنگا» به ارتفاع 2607 متر، ما را به زير ييلاق جمالآباد (ديزاب دارسر) N37°03.3865' E049°03.2700 ميرساند. همان جا كه صخرهاي بلند و زيبا در سمت راست قرار دارد و چند متري آن طرفتر چشمه گوارا كه از دشت مخملي سمت راست سرچشمه ميگيرد كه هم میتواند شما را سيراب کند و هم به اندازه سفر و توان میتوان از آن برداشت. از دور تعدادي كلبه زيبا متعلق به طالشها در جهت شمالغرب به چشم ميخورد كه همان ديزاب ميباشد كه متعلق به طالشهاي شمال ميباشد که فقط در فصل گرم سال در اين محل اقامت دارند، به نوعي بايد اين محل را سر آغاز چند مسير به حساب آورد.
این محل در سابق جزو كوههاي البرز غربي معروف بود ولي پس از نگاه
ريزتر به رشته كوه البرز اين منطقه به نام"كوههاي گيلان" تغيير نام داد كه از
كوههاي با حالت نيمه جنگلي از حد فاصل رودخانه سفيدرود تا آستارا و اردبيل در
شمال، آببر و خلخال در جنوب و جنوبغربي ديده ميشوند با قلل «شاه معلم 3050 متر،
سفيدكوه 3350 متر،لاس پشته، پشتهكوه، آسمانكوه و... .
معرفي چند مسير از اين
منطقه:
1) مسير مستقيم رو به شمال (طارم، آببر، جمالآباد، گشت رودخان)
با رد شدن از خطالراس شرقي- غربي شيبي ملايم، سپس تند ما را به يالي بسيار
زيبا با چمنزار منحصر به فرد ميكشاند تا با دو روز راهپيمايي با گذر از محلهاي
«گردسويه، ديدبانگاه»، به محل «جعفرسرا» رسيد. اين مسير به "مسير جنگلي شفت" معروف
است. (در واقع اين مسير ربطي به شهر شفت ندارد و نهايتاً به شهر «گشت رودخان» ختم
ميشود)
به سمت شرق سوزان از روي خطالراس ميتوان چند مسير برگزيد.
2) مسير طارم، آببر، جمالآباد، دزدبن، گشت رودخان
از روي
گردنه جمالآباد، با عبور از بالادست قله «گيلي بنگا» روي يال اصلي به سمت شرق از
رخ جنوبي به سمت طارم، با چندين افت و خيز حدود يك ساعت به گردنه «دُزدبِن» ميرسيد
كه چند سنگ قبر قديمي به چشم ميخورد كه متعلق به محليها است كه در مسير جان
سپردهاند.
از اين محل ميتوان وارد درهای به سمت شمال با شيب تند و خطرناك شد
كه مسيري است بِكر و جنگلي با كلبههايي در قعر جنگل و صد البته در فصل بارش خطرناك
كه با دوشب ماني ميتوان به روستاي "شاويزان" رسيد، نام اين جنگل " برنا" ميباشد.
كه در فصل بارش توصيه نميشود.
3) مسير طارم، آببر، جمالآباد، دزدبن، درينكول، گشت رودخان
مسير بعد از گردنه دزدبن، N37°02.9668' E049°05.2529 قلهاي در سمت شرق، به نام
"درين كول (2428 متر)" چشمنواز منطقه است كه با بالا رفتن از دو شيب نسبتا تند كه
حدود يك ساعت و نيمي زمان ميبرد ميتوان از كمربر شمالي قله زير صخرهها و از طريق
مسير پاكوب (غربي- شرقي) كه ساعتي زمان ميبرد، به يالي آرميده به سمت جنگل شمال
رسيد كه باز ساعتي بايد از چپ و راست يال سبز به زير ديوارهاي سنگي روي يال رسيد
كه با توجه به داشتن چشمه و كلبه در دره مجاور يعني شرق ميتوان برای ديدن شبي پر
ستاره با بازي مه و ابر در پايين دست، لحظهشماري كرد. روز بعد دو مسير را ميتوان
برگزيد. اول دره سمت چشمه كه با افت و خيز زياد به سمت شمال شما را هفت ساعتي به
قعر دره همان جايي كه رودخانه خروشان ميغرد، ميرساند كه يك روز سنگين و پر كار
ميباشد و بهتر است قبل از رسيدن به دره، فكر محلي مناسب براي شبماني بود تا روز
بعد به انتهاي راه كه روستاي فوشه ميباشد، رسيد. راه ديگری كه مناسب و داراي پاكوب
بهتري ميباشد از سمت چپ ديواره يعني غرب آن ميباشد كه با ادامه دادن يال سه ساعتي
بعد، به دره همين جهت رفته نهايتا به "جعفرسرا" ختم ميشود كه بهتر است هر دو مسير
با يك شب ماني طي گردد.
4) مسير طارم، آببر، جمالآباد، قلعهرودخان
از گردنه
جمالآباد با رسيدن به گردنه دزدبن، با گذر از دو سر بالايي نسبتاً تند و از طريق
راه مالروي بالايي و كمربر راست (جنوبي ) دو ساعت و نيمي بعد ميتوان به گوسفندسراي
دايلهسر N37°00.6163' E049°08.9905 كه دشت پهني است با چشمانداز "قله لاسپشته"
در شرق رسيد. كه با توجه به داشتن چشمه زيبا، محل مناسبي است براي شب ماني تا با
استقبال شبي سرد، دل به زمزمه بركه و ستاره داد و به اميد رسيدن به جنگل سبز، تن
خسته به كيسه خواب سپرد البته اگر مهار مناسبي براي چادر ايجاد كرده باشيد. اين محل
همان جايي است، كه ميتوان از طريق روستاي تخريب شده باكلور از حوزه آببر با طي
حدود 5 ساعت سربالايي نفسگير به اينجا رسيد. روز بعد ميتوان رو به سوي «شرق» با
چند افت و خيز با علامت كلبهاي در سمت چپ و يالي با رگه سنگ شيار شيار به مسير
پاكوب و شن اسكي مانندي رسيد (لازم به ذكر است از محل «دايله سر» به سمت شمال
درهاي پر شيب به قعر جنگل ميرود كه چالشي دشوار ميباشد.)
با دو ساعتي زمان ميتوان، زير قله لاسپشته به مناظر دور دست اطراف خيره شد و در ادامه باز از كمربر چپ قلهرو به شرق و نهايتا شمالشرق با صرف دو ساعتي سرپاييني به دشت "تكاب"رسيد. بايد توجه داشت، در صورت وجود "مه" بايد دقت كافي در انتخاب مسير صورت گيرد.
تكاب، دشت و چمنزاري زيباست كه دو مسير از جنوب و جنوب غربي هم به آن ميرسد. دو مسير جنوبي «يكي از طريق جنوب غربي» روستاي "ده بهار" و ديگري از طريق "گيلوان" و امامزاده ابراهيم ميباشد كه با توجه به رفت و آمد زياد چندين كلبه به چشم ميخورد كه مغازهاي در فصل پرتردد مايحتاج ضروري را به فروش ميرساند. ادامه خطالراس رو به شرق نهايتا به سمت رودبار متمايل به رستمآباد ادامه دارد كه ميتوان با يك شبماني به ييلاقات رستمآباد رسيد و براي قرار گرفتن در اين مسير بايد از اين محل قدري ارتفاع گرفت و به سمت جنوب و از آنجا به سمت شرق رفت.
اما ادامه مسير مستقيم به سمت شمال با دو ساعتي راهپيمايي با گذر از كنار قله زيبا و برج مانند (توكتوكيا) 2349 متر در سمت راست (جهت شرق) به محلي به نام (زردهخاني) ميرسيم (بايد دقت كافي داشت براي يافتن مسيري درست). با رسيدن به اولين كلبهها در سمت راست يال ميتوان با طي چند ساعت از مسير زردهخاني به منطقه شفت رسيد. اما آنها كه عاشق ديدن قلعه تاريخي رودخان هستند، هنوز بايد سفر كنند و يال شمالي را ادامه دهند تا به ابتداي جنگل در كلبه جنگلي كه صاحب آن ميرزا با خانواده كوچك و باصفاي خود زندگي ميكند، برسند. ميرزا هميشه ميزباني باصفاست با مهرباني درختان سر به فلك كشيده جنگل كه هر مسافر خسته و از گرد راه رسيدهاي را مشتاقانه پذيراست و اگر در مه راه را گم كردي و صدايي زدي كافي است دقيقهاي صبر كني تا ميرزا يا پسرش سر برسد و با همان پاكي مردمان جنگل سوال كند: "از كجا بِه ويته " (از زنجان آمديد؟) كلبه بالاي خانه محل مناسبي است براي يك شب به ياد ماندني، تا با گرفتن داس بزرگ (خَشگر) ميرزا قدري هيزم خشك جمع كرده و بساط شبنشيني را مهيا کند.
اي كدامين شب!
يك نفس بگشاي مژگان سياهت را
اين شب حتماً
در خاطرات جاودانه خواهد ماند. روز بعد بايد به قلب جنگل زد. میتوان مستقيم از
يالي كه در انتها بسيار پر شيب ميشود و احتياط لازم طلب ميكند با چهار ساعت زمان
به قلعه رسيد. وقتي از لابهلاي جنگل انبوه به ديوار قلعه برميخوري و بُهت و حيرتت
افزون ميشود، هر دو طرف پرتگاه رفته تا قعر دره چشمانت روشن ميشود به جمال پر
ابهت و زيباي قلعهرودخان، اين دنياي شگفتي تاريخي و معماري در قلب گيلان با مساحت
بالغ بر 5 هتكار که ديدن آن هر بينندهاي را به حيرت وا ميدارد. قلعهرودخان را با
نام «قلعه حسامي» نيز میشناسند. «زيرا در سال 918 (ه.ق) به امر سلطان حسامالدين،
حاكم منطقه تجديد بنا شده. اين بنا داراي 42 برج و بارو به طول 1550 متر بوده است.
در ساخت اين بنا از شيوههاي مختلف مهندسي و معماري و ايجاد هندسي بهره گرفته شده
است كه علاوه بر قدرت دفاعي قلعه، به آن ويژگي يك معماري خارقالعاده را نيز بخشيده
است. قلعهرودخان سومين بنا از عجايب هفتگانه گيلان محسوب ميشود. اين قلعه در اصل
دژ شهر شفت بوده است. سپس از طريق پلههاي سيماني ساعتي به پاركينگ قلعه دهانه
رسيده و برنامه جاودانه را ثبت كرده است.
5) مسير طارم، آببر، جمالآباد، آسمانكوه، ماسوله به سمت غرب
با حركت از آببر و رسيدن به «ديزاب دارسر» يا ييلاق جمالآباد، ميتوان اين
مسير جديد را برگزيد. مسيري كه كمترين گذر از آن شده است. شيبي كوتاه از "ديزاب
دارسر " به سمت غرب ما را به دنياي ديدني و زيبايي راهنمايي ميكند. عاشقان اين سفر
غرق در گلهاي رنگي و محو زيبايي منحصر به فرد ميشوند. قله آسمانكوه در غرب ما را
به خود ميخواند. چند كلبه روي يال سمت راست و در كنار آن مسير پاكوب مسير ما
ميباشد. در هوايي صاف و بكر همراه با بازي مه شتابان به دنبال ناديدهها در
حركتيم، دو نفر محلي خسته از سكوت مطلق نزد ما ميآيند.
گزارشي را كه همراه
داريم با اطلاعات آنها مقايسه ميكنيم و شاديم كه مسير درست و زمانها مطابقت
دارد، البته نبايد به زمانهاي داده شده از سوي محليها بسنده كرد، چراكه با پرسيدن
سوال كه از اينجا تا فلان محل چقدر زمان لازم است؟ ابتدا با حركت پانتوميم چانه كه
به طرف شما خم ميشود جواب خواهيد گرفت، كه اين به معني آنقدري نيست، شايد دو ساعت
میباشد و اين شما هستيد كه بايد زمان را ضربدر چند... كنيد شايد برسيد به عدد
واقعي البته اگر به روز نرسيد!
عكس و گزارش: حسن نجاريان
وب سایت شهرستان طارم-بهشت کوچک ایران زمین(هندوستان ایران)